• Galileo Galileï:

    ‘Je kunt een mens niets leren. Je kunt hem hooguit helpen het in hemzelf te ontdekken.’

  • Dwight Eisenhower:

    ‘Leiderschap is de kunst om iemand anders zover te krijgen iets te doen wat jij gedaan wilt hebben omdat hij het wil doen.’

  • Hendrik Ibsen:

    ‘Een gemeenschap is als een schip; iedereen zou bereid moeten zijn het roer te nemen.’

  • Ryunosuki Satoro:

    ‘Ieder voor zich is een druppel. Samen zijn we een oceaan.’

  • Carl Jung:

    ‘Alles wat ons aan anderen irriteert, kan ons iets doen begrijpen over onszelf.’

Follow us on Twitter

eigen regieZorg: inspelen van Wensen van Mensen

Door de huidige ontwikkelingen moeten professionals beter aansluiten bij de krachten in de leef – en belevingswereld van burgers in kwetsbare posities. Wat werkt wel en wat niet? Welke competenties hebben professionals, bestuurders, opleiders en beleidsmedewerkers nodig? En hoe ondersteun je klantgericht werken vanuit de organisatie? 

De rol van de overheid in zorg en ondersteuning wordt kleiner met als gevolg dat burgers meer voor zichzelf en elkaar ‘moeten’ zorgen. Dit betekent méér ‘zelf doen’. Maar waar gaat het dan vooral om?  Zelf doen als activiteit of zelf doen in termen van het realiseren van het gewenste resultaat? 

In de ouderenzorg is een periode geweest waarin de zin “U moet zelf doen wat u zelf kunt” veelvuldig werd gebruikt, waarbij de professional vervolgens bepaalde wat de cliënt wel of niet zelf kon. Dit kon betekenen dat de leefwereld van de oudere werd teruggebracht tot ‘het zichzelf wassen’, omdat de  energie na het zich zelf wassen op was.

 

Wanneer ‘zelf doen’ in het teken staat van ‘zelf regie’  of ‘eigen regie’ op ‘het realiseren van het gewenste resultaat’, is de vraag wat hierbij de rol van de professional is. Want bij het realiseren van het gewenste  resultaat kan, al dan niet alleen op onderdelen, best hulp gevraagd worden van een professional. 

‘Zelf doen’ in termen van het realiseren van het gewenste resultaat betekent niet dat de professional a. de handen er vanaf trekt of b. alles doet wat de cliënt hem vraagt te doen. Dit strookt ook niet met de huidige gedachte over het inzetten van professionele hulp. Want wanneer zelfstandig thuis wonen zonder hulp niet meer lukt worden burgers geacht eerst hun eigen netwerk aan te spreken en pas als dit eigen netwerk tekort schiet, komt professionele hulp of ondersteuning in beeld. In dit kader worden drie verschillende concepten veelvuldig gebruikt, die onlosmakelijk met elkaar samenhangen, namelijk:

  • Zelfbeschikking, waarbij het gaat om het recht om te beschikken over eigen lot en leven vanuit eigen perspectieven en competenties;
  • Eigen kracht, waarbij het gaat om het vermogen, c.q. de competenties om op basis van eigen perspectieven te beschikken over eigen lot en leven;
  • Eigen regievoering, waarbij het gaat om de activiteit of het organiseren/coördineren van het eigen leven met als doel een goed leven in eigen ogen.

 

Bij eigen regievoering gaat het dus om het organiseren & coördineren van het eigen leven gericht op een goed leven in eigen ogen. In deze omschrijving staat het gewenste resultaat ‘een goed leven in eigen ogen’ centraal. 

De essentie van hulpverlenen is en blijft ‘problemen oplossen’. Een professional benadert een probleem (of hulpvraag) vanuit ’t idee, ‘Hoe kunnen we dat probleem zo goed mogelijk (bij voorkeur bewezen effectief) oplossen?’. Terwijl de cliënt vooral geïnteresseerd is in een oplossing die een bijdrage levert aan een goed leven in eigen ogen. Dit hoeft vanuit het professionele perspectief niet de beste oplossing te zijn. Bovendien kan de oplossing per cliënt zeer verschillend zijn. Hierin zijn nauwelijks doelgroepen te herkennen. Wat betekent dit voor de rol van de professional, of anders geformuleerd,  ‘Wat is de rol van de professional bij de eigen regievoering, dus bij dat leven van het eigen leven? 

Dat is in ieder geval niet de eigen regievoering van de cliënt als zodanig als een probleem te gaan benaderen. Tenzij dit werkelijk een probleem is, wat echt zelden voorkomt. Een hulpvraag betreft meestal een onderdeel van het bestaan van de cliënt. Daarnaast leven cliënten doorgaans hun eigen leven, ook in een zorginstelling. Soms niet zoals wij dat doen, maar dat kan het criterium niet zijn. 

Als de eigen regievoering van de cliënt als zodanig als een probleem wordt beschouwd dan is dat te herkennen in termen als: ‘wij gaan de cliënt leren de eigen regie te voeren’ of ‘wij gaan onze cliënten stimuleren eigen regie te nemen’. Wat je ook wel hoort is: ‘Wij gaan onze cliënten de eigen regie teruggeven.’  Blijkbaar hebben we die dus eerst afgepakt. Maar kan dat überhaupt? Ieder mens heeft per definitie de regie over het eigen leven. Iedereen moet nu eenmaal zijn eigen leven leven. De Eigen Regie afpakken of teruggeven kan dus helemaal niet. De professional kan hooguit een belemmerende factor zijn.

 

En daarmee komen we tot de essentie van de rol van de hulpverlening bij eigen regievoering, namelijk: Zelf als hulpverlening in ieder geval geen negatief beïnvloedende factor zijn. Dus als professional en als organisatie in ieder geval de eigen regievoering van cliënten niet in de weg staan. Dit is door Verkooijen (2006) Ondersteuning Eigen Regievoering of OER genoemd. Hoe je hier in de praktijk inhoud aan kunt geven is uitgewerkt in het OERmodel met het OERmerk® als keurmerk voor de toepassing ervan in de praktijk. 

Hoe kun je ondersteunend zijn aan de Eigen Regievoering? Onder meer door de cliënt uit te nodigen tot gedrag dat hoort bij de Eigen Regievoering. De uitnodiging van de cliënt zit in het concrete gedrag van de professional (dus niet in de bejegening of goede bedoelingen) en in de wijze van organiseren van de hulpverlening (de juiste zorg, op het juiste moment, op de juiste plaats, door/met de juiste persoon). Het betreft het hele zorgproces dat begint met de informatie die de potentiële cliënt krijgt over het zorgaanbod. Het heeft bovendien een continu karakter dat pas eindigt als de zorgrelatie eindigt. 

Afsluitende stelling: De wijze waarop de professional de cliënt benadert is in hoge mate bepalend voor het gedrag dat deze persoon vertoont. Hoe minder de cliënt zich uitgenodigd voelt eigen regie te voeren, hoe meer afwachtend deze zich zal opstellen. Hoe meer de cliënt zich uitgenodigd voelt, hoe meer kans op ‘zelf doen’ in termen van ‘zelf regie’  of ‘eigen regie’ op ‘het realiseren van het gewenste resultaat’. 

Méér weten over de theorie “OERmodel”, bezoek naast passievoorzorg rechtstreeks de website www.oermodel.nl . OERfilosofie in de praktijk ervaren kan ook door deelname van een werkatelier. Méér weten, vraag een oriënterend gesprek aan via M: 06-4674 5109. Ik sta u graag te woord. 

Met vriendelijke groet,

Trea

Build by AnninkStudios based upon a template of Joomla51.com